Από Τα Παραμύθια του Κάστρου

Για την καινούργια χρονιά, δώρο ένα παλιό παιδικό παραμύθι με φόντο τη Φολέγανδρο, γραμμένο πριν από 228 χρόνια, από την Γαλλίδα Μadame de Genlis.

Η Μadame de Genlis, που ολόκληρο το όνομά της είναι Stéphanie Félicité Ducrest de St-Aubin, comtesse de Genlis, or Madame Brûlart (1746-1830) ήταν συγγραφέας, μουσικός (έπαιζε άρπα), και παιδαγωγός. Καταγόταν από οικογένεια ευγενών της Βουργουνδίας. Έλαβε υψηλή μόρφωση από την ηλικία των έξι ετών. Παντρεύτηκε στα δεκαέξι της τον Charles-Alexis Brulart de Genlis, στρατηγό ο οποίος έγινε μαρκήσιος στο Sillery και του Genlis, αλλά αυτό δεν στάθηκε εμπόδιο για την περαιτέρω μόρφωσή της. Λίγα χρόνια αργότερα, μπήκε στο βασιλικό παλάτι κυρία-επί-των-τιμών, όπου και ξεκίνησε μια παθιασμένη σχέση με τον δούκα Philippe d’Orleans, δούκα του Chatres. Eκεί ανέλαβε την εκπαίδευση των παιδιών του και, προκειμένου να βοηθηθεί σε αυτό, έγραψε κάποια εκπαιδευτικά έργα.

Το 1789 έδειξε την υποστήριξή της προς τη Γαλλική Επανάσταση και κατέφυγε στη Σουηδία, και αργότερα στο Βερολίνο. Στην περίοδο αυτή έγραψε πολλές ιστορικές νουβέλες και ρομάντζα.

Η de Genlis εμφανίζεται σα χαρακτήρας στις Χαμένες Ψευδαισθήσεις του Μπαλζάκ, στο Πόλεμος και Ειρήνη του Toλστόι, στους Άθλιους του Ουγκώ, και την Έμμα της Τζέην Ώστιν.

Στο συγκεκριμένο έργο της Τα Παραμύθια του Κάστρου, Ιστορίες διαπαιδαγώγησης και χαράς, αναπτύσσει διαφορετικές ιστορίες περιπετειών, με κάποιο ηθικοπλαστικό υπόβαθρο. Στην ιστορία Αλφόνσο και Δαλινδά, ή Η Μαγεία της Τέχνης και της Φύσης, Ένα ηθικοπλαστικό παραμύθι, ο Πορτογάλος Αλφόνσο ξεκινάει ένα ταξίδι σε όλο τον κόσμο αναζητώντας και τον έρωτά του τη Δαλινδά. Κάποτε, μαζί με το σύντροφό τους στο ταξίδι Θελισμάρ, περνάει από την Ελλάδα, όπου επισκέπτεται τη Σαντορίνη, τη Φολέγανδρο, την Επίδαυρο και τη Σπάρτη, για να φύγει μέσω της Κεφαλλονιάς για την Ιταλία. Η συγγραφέας αναπτύσσει με λεπτομέρεια την επίσκεψη των ηρώων στο νησί της Πολύκαντρου, αφού πέρασαν εκεί από το «δυστυχισμένο νησί» της Σαντορίνης. Οι δυο φίλοι, συνοδεία ενός Σουηδού ταξιδευτή που έμενε στη Φολέγανδρο επισκέπτονται το σπήλαιο του νησιού.

[...]Από εκεί πήγαν στο νησί της Πολυκάνδρου^α, όπου βρήκαν ένα Σουηδό ταξιδιώτη, παλιό φίλο τoυ Θελισμάρ, που προσφέρθηκε να τους συνοδέψει και να τους οδηγήσει στους περιπάτους τους στο νησί. Τους πήγε στο σπίτι του, όπου θα τους φιλοξενούσε, και αφού γευμάτισαν, απευθύνθηκε στον Αλφόνσο και του είπε: «Το σπίτι μου βλέπετε, είναι απλό, χωρίς διακοσμήσεις, αλλά αν σας αρέσουν τα μεγαλεία, έχω τον τρόπο να σας ικανοποιήσω το γούστο. Είμαι τόσο χαρούμενος που βλέπω τον παλιό μου φίλο, που έχω την ιδέα να σας προσφέρω μία διασκέδαση σε ένα παλάτι, του οποίου τα πλούτη και η λαμπρότητα  θα σας εκπλήξουν».

 Ο Φρέντερικ, καθώς αυτό ήταν το όνομα του φίλου του Θελισμάρ, σηκώθηκε, φώναξε τους υπηρέτες του, που ήρθαν γρήγορα με πυρσούς., και προχώρησαν μπροστά με τον Αλφόνσο και τον Θελισμάρ.

 Έφτασαν, μετά από περίπου μισή ώρα περπάτημα, σε ένα τεράστιο όγκο από βράχια. «Ορίστε το παλάτι μου», είπε ο Φρέντερικ. Μπορεί στην όψη να φαίνεται λίγο άγριο, αλλά δεν πρέπει κανείς πάντα να κρίνει από την εμφάνιση. Σταματήστε εδώ, αν θέλετε, και αφήστε τους υπηρέτες να μπουν πρώτοι.

 Έπειτα οι υπηρέτες μοίρασαν τους πυρσούς σε περίπου μια ντουζίνα άντρες που τους είχαν ακολουθήσει, ο καθένας από τους οποίους είχε ανάψει τον πυρσό του, και προχώρησε. Όταν ο Φρέντερικ τους είδε σε μια ορισμένη απόσταση, αυτός και η παρέα του άρχισαν να τους ακολουθούν.

 Δεν είχαν απομακρυνθεί εκατό βήματα όταν είδαν μία τεράστια στοά, και τα μάτια τους θαμπώθηκαν από τη λάμψη του φωτός. «Ελάτε μέσα», είπε ο Φρέντερικ, «αυτό είναι το περιστύλιο του παλατιού μου, τι λέτε γι’ αυτό;»

 Η ερώτηση απευθυνόταν στον Αλφόνσο, αλλά ήταν πολύ απασχολημένος σκεπτόμενος το λαμπερό θέαμα απέναντί του για να απαντήσει. Οι τοίχοι αυτού του πλατιού περιστυλίου έμοιαζαν να είναι σκεπασμένοι με χρυσό, ρουμπίνια και διαμάντια, η οροφή διακοσμημένη με κυματιστές γιρλάντες και αλυσιδωτά διακοσμητικά από κρύσταλλα. Ακόμα και το ίδιο το πάτωμα που πατούσαν ήταν επικαλυμμένο με τα ίδια πλούσια υλικά.(36)

Με συγχωρείς καλή μου μητέρα, φώναξε η Καρολίνα, για τη διακοπή, αλλά δεν μπορώ να περιμένω άλλο. Ήταν αληθινά διαμάντια;

- Όχι, μόνο έμοιαζαν με τέτοια. Αλλά η ομοιότητα ήταν τόσο τέλεια ώστε να εξαπατά ακόμα και τα πιο εκπαιδευμένα, να εκτιμούν τέτοια αντικείμενα, μάτια.

 -Καλά, αυτό είναι τόσο μοναδικό, και είναι αλήθεια, καλή μου μητέρα, όντως υπήρξε ένα τέτοιο μέρος;

- Υπάρχει ακόμα.

-Ω αλήθεια, ακόμα!

-Ναι. Στο νησί της Πολυκάνδρου.

-Ω τι υπέροχο νησί! Θα μας το δείξεις αύριο στο χάρτη μαμά;

-Ναι ναι φυσικά.

-Μαμά, αν μου επιτρέπεις, το επόμενο μάθημα γεωγραφίας μας πρέπει να είναι να σημειώσουμε στους χάρτες όλα τα ταξίδια του Αλφόνσο, για να μπορώ να θυμάμαι όλα τα ιδιαίτερα πράγματα που έχει δει.

-Ωραία, ας γίνει έτσι. Αλλά, στο μεταξύ, ας συνεχίσουμε το παραμύθι μας.

Ο Φρέντερικ έδειξε στον Αλφόνσο πόσο μεγάλο ήταν αυτό το υπέροχο παλάτι: και, αφού πέρασαν πάνω από δύο ώρες εξετάζοντας και μελετώντας τα θαύματα γύρω τους, γύρισαν στο σπίτι του οικοδεσπότη τους. Ο Αλφόνσο έμαθε, από τον Θελισμάρ, ότι το υποτιθέμενο παλάτι του Φρέντερικ ήταν όλο έργο της φύσης; και η γνώση αυτή αύξησε το θαυμασμό του.

 Ο Θελισμάρ, έχοντας κάνει πριν το γύρο της Ιταλίας, δεν είχε σκοπό να επιστρέψει εκεί. Αλλά, ο φίλος του ο Φρέντερικ, ο οποίος πήγαινε στο Ρέτζιο, τον παρακάλεσε να πάει μαζί του. Τότε συμφώνησε και ο Θελισμάρ, καθώς ήταν το μόνο κομμάτι της Ιταλίας που δεν είχε δει.

 Ο Φρέντερικ, ο Αλφόνσο και ο Θελισμάρ,  άφησαν την Πολύκανδρο, και έπλευσαν για το Μορέα.

Εκεί επισκέφτηκαν τα ερείπια της Επιδαύρου και των Λακεδαιμόνιων. Από το Μοριά κατευθύνθηκαν στο νησί της Κεφαλλονιάς, απ’ όπου, αφού αποβιβάστηκαν, έπλευσαν προς το Ρέτζιο.

α. Μία από τις Κυκλάδες στα νότια της Πάρου και της Αντιπάρου.

Υποσημείωση (36): Η είσοδος στη σπηλιά της Πολύκανδρου (ή Πολυκάνδου) είναι μεγάλη, το πάτωμα είναι επικαλυμμένο με σχηματισμούς, που φτιάχτηκαν από σταγόνες νερού, που στάζουν από τις ακμές των βράχων, αλλά είναι σιδηρούχες στη σύστασή τους, μυτερές και αρκετά δυνατές ώστε να τραυματίσουν τα πόδια. Αυτοί οι σχηματισμοί, αν και εξαιρετικά κομψοί, δεν είναι τα μόνα στολίδια που η σπηλιά έχει δεχτεί από τη φύση, καθώς μπορεί κανείς να βρει εκεί σε αφθονία ένα είδος ορυκτού σιδήρου. Αυτά τα κομμάτια, σε ορισμένα σημεία έχουν κόκκινη απόχρωση, και είναι λαμπερά σα διαμάντια.

 Σε ένα άλλο σημείο του θόλου παρατηρούνται μεγάλοι όγκοι στρογγυλών σωμάτων, κρεμαστών σα σταφύλια, κάποιοι κόκκινοι, άλλοι μαύροι αλλά τέλεια λαμπεροί και γυαλιστεροί. Το μεγαλύτερο διακοσμητικό της οροφής αποτελείται από το ίδιο υλικό των σχηματισμών στο σχήμα κρυστάλλων. Ένα μεγάλο μέρος τους τελειώνουν σε ακμή, σα να κατασκευάστηκαν έτσι επίτηδες. Το πιο αξιοσημείωτο, κάποιοι από αυτούς είναι φυσικά χρυσαφιοί, σαν να τους έχει φτιάξει έτσι ένας ικανός καλλιτέχνης.

-         Mirv. de la Nat. Tom.I. [...]

Ελεύθερη μετάφραση από τα αγγλικά, του Αρχείου για τη Φολέγανδρο, όλο το πρωτότυπο κείμενο στα γαλλικά εδώ http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k56975210.